De chipindustrie bevindt zich in een spanningsveld tussen geopolitieke belangen en economische kansen. De Verenigde Staten hebben Nederland onder druk gezet om de laatste leveringen van ASML-chipmachines aan China te blokkeren. Dit heeft grote implicaties voor zowel ASML als de bredere chipmarkt.
De druk vanuit de VS op Nederland
De Amerikaanse regering heeft de Nederlandse overheid aangesproken met het verzoek om de export van chipmachines van ASML naar China te stoppen. Dit verzoek is niet vrijblijvend; als Nederland weigert om aan deze eis te voldoen, staan er sancties klaar. De kern van deze druk is de vrees dat Chinese chipfabrieken, met behulp van Nederlandse technologie, de Chinese militaire en AI-capaciteiten kunnen versterken.
De Match Act en zijn impact
Het wetsvoorstel dat deze druk ondersteunt, staat bekend als de Match Act. Dit voorstel geeft bondgenoten van de VS, waaronder Nederland, 150 dagen de tijd om het Amerikaanse exportbeleid over te nemen. Indien dit niet gebeurt, kunnen de VS de Foreign Direct Product Rule in werking stellen. Dit zou betekenen dat ASML geen DUV-immersiescanners meer naar China mag verzenden, wat een aanzienlijk verlies voor het bedrijf zou zijn.
Gevolgen voor ASML en de Chinese markt
ASML is een sleutelspeler in de chipindustrie en draait op Amerikaanse toeleveranciers. De gevolgen van een mogelijk exportverbod zijn verstrekkend. Het onderhoud van al geplaatste systemen bij belangrijke Chinese klanten zoals SMIC, Huawei, Hua Hong, CXMT en YMTC valt eveneens onder het verbod. Dit brengt de Chinese omzet van ASML in gevaar, wat dit jaar naar verwachting tussen de 8,6 en 9 miljard euro zal bedragen. Dit vertegenwoordigt ongeveer 20 procent van de totale verwachte omzet van 43 tot 45 miljard euro.
Financiële implicaties voor ASML
- Chinese omzet van ASML: 8,6 tot 9 miljard euro.
- Verhouding tot totale omzet: circa 20 procent.
- Wekelijkse omzet bij ASML: meer dan 170 miljoen euro.
De impact van deze situatie is niet te onderschatten. Bij berichten over een Chinese doorbraak in DUV-technologie daalden de aandelen van ASML en Besi met bijna 10 procent. Dit geeft aan hoe gevoelig de markt is voor nieuws rondom deze kwestie.
Politieke en economische spanningen
De Amerikaanse druk op Nederland komt op een moment dat er ook interne politieke spanningen zijn. De defensiebegroting, waar de Match Act op meelift, strandde op 14 juli in de Senaat. Dit heeft de implementatie van het wetsvoorstel bemoeilijkt en creëert onzekerheid over de toekomst van de Amerikaanse chipstrategie.
Lobby-inspanningen van Nederland
Minister voor Buitenlandse Handel, Sjoerd Sjoerdsma, is actief in Washington om tegen het voorstel te lobbyen. Deze inspanningen zijn cruciaal, omdat ze de belangen van de Nederlandse chipindustrie moeten beschermen, terwijl de VS tegelijkertijd een strikter exportbeleid nastreeft.
Toekomstige ontwikkelingen in de chipindustrie
De situatie rond ASML en de druk vanuit de VS heeft brede implicaties voor de chipindustrie. Als de export naar China wordt geblokkeerd, kan dit de wereldwijde chipvoorziening beïnvloeden. Bedrijven die afhankelijk zijn van ASML-technologie kunnen in de toekomst geconfronteerd worden met verstoringen in hun productieprocessen.
De geopolitieke spanningen tussen de VS en China blijven ook een belangrijke factor. De uitkomst van de onderhandelingen zal niet alleen de toekomst van ASML bepalen, maar ook die van de wereldwijde chipindustrie.
Voor nu blijft het afwachten hoe deze juridische en politieke ontwikkelingen zich zullen ontvouwen. De chipindustrie staat voor een cruciale periode waarin zowel technologische vooruitgang als geopolitieke belangen met elkaar verweven zijn.
